prog: 409
squelettes/rubrique-3.html

Svankmajer’s Otesanek

Ooit was er eens een journalist die de wereld in twee ongelijke kampen verdeelde. In het ene kamp zij die Jan Svankmajer niet kennen, en in het andere zij die, na één van zijn films te zien, hem rekenen tot de klasse van Grote Geniale Filmmakers.

Jan Svankmajer is niet enkel één van de grootste

Tsjechische filmmakers, hij is eveneens een referentie in de animatiefilm wereldwijd. Zijn artisanale animatietechnieken (hij moet niets weten van computers) en zijn magische en surreële leefwereld hebben reeds een heleboel artiesten en filmmakers beïnvloed. De Quay Brothers bijvoorbeeld, en Tim Burton, om er maar enkele te noemen.

Na zijn studies en enkele ervaringen in de theaterwereld, waarvan twee jaar in Laterna Magika (1) maakt hij in 1964 zijn eerste kortfilm, The Last Trick, die een spel met maskers (naar een bijzondere techniek uit het Black Theatre (2) mengt met schaduw- en lichtspel, en animatie van voorwerpen.

Sindsdien heeft Svankmajer een dertigtal films op zijn naam staan waaronder "Alice", "Faust" en "The Conspirators of Pleasure". Animatie van voorwerpen, maar ook van materie (klei, aarde, metaal, hout, ...), zijn vermogen om leven en ziel te brengen in niet-levende materie, vormen onderscheidende kenmerken van zijn films. Dikwijls hebben de voorwerpen die hij toont geen opmerkelijke eigenschappen. Ze zijn oud, versleten, onvolledig. En nochtans is het daar dat de know-how van Svankmajer zich situeert. Met zijn magische toverstokje lijkt elk voorwerp tot leven te komen, voortbewogen door een bovennatuurlijke kracht. "Magie" is volgens eigen zeggen nooit veraf. Diezelfde kracht zie je ook in zijn creaties in andere domeinen, want de meester is eveneens beeldhouwer, ceramist, tekenaar, dichter en aktief lid van de Tsjechische surrealistische groep.

Sedert enkele jaren, en vooral door zijn langspeelfilms, verkent Svankmajer ook films met echte acteurs, vaak in combinatie met animatie. Het resultaat is evenzeer verbazend en vreemd als verwarrend. Dit wordt nog eens versterkt door de thema’s die Svankmajer aanboort: het menselijke on- en onderbewuste, of het nu om kinderen of volwassenen gaat.

(1) Laterna Magika: Praags theatergezelschap, internationaal gereputeerd om zijn interactie tussen theater en filmbeelden. Voor de anekdote: dit gezelschap werd opgericht n.a.v. het Tsjechoslovaakse paviljoen op de wereldtentoonstelling in ’58 in Brussel.

(2) Black Theatre: Praags theatergezelschap geïnspireerd door Laterna Magika dat zwarte achtergrond gebruikt waarop objecten en maskers zich onafhankelijk lijken voort te bewegen.



Jan Svankmajer, 2000, CZ, 35mm, ov fr ond,, 127'

Otesanek is de vierde langspeelfilm van Jan Svankmajer. Otesanek is een evenwichtsoefening tussen humor en horror, tegelijkertijd sociale satire en buitenissige animatie. Het is een groteske en surrealistische komedie, een genre waarin Svankmajer de catastrofe het best kan uitdrukken, een catastrofe die de ineen storting is van de beschaving waarin we leven. "Otesanek is een oud volkssprookje uit Tsjechië. De mythe die aan de basis ervan ligt, is één van dezelfde essentiële mythes die aan de basis ligt van onze beschaving: de opstand tegen de natuur en de tragische dimensie van deze opstand." (J.S.) Een onvruchtbaar koppel is geobsedeerd door hun kinderwens. Terwijl hij de tuin omspit, stoot de man op een stuk hout waarvan de vorm vaag doet denken aan dat van een kindersilhouet. Bezeten door een fantasme dat weldra elke vorm van realiteitszin aantast, behandelt het koppel dit stuk hout als was het hun eigen kind. Totdat dit voorwerp echt leven aanneemt... de baby groeit aan een ontzettend tempo en wordt een reus met onbedwingbare eetlust. De voorraad eten in huis volstaat al snel niet meer, en de "Otik" moet ander voedsel vinden. De kat, dan de postbode en vervolgens een sociaal assistente zijn de eerste slachtoffers...
Het zijn net die monsterlijke sekwenties met doorgedreven animatietechnieken die het meesterschap van Svankmajer benadrukken. De film baadt in in een absolute non-sens atmosfeer. Wat wil je nog meer? Het is grappig, intelligent en slechts zelden vertoond in België!

5 / 3,50 zeuros

27.06 > 19:30 + 27.06 > 21:30 + 28.06 > 19:30 + 29.06 > 19:30 + 29.06 > 21:30 + 03.07 > 19:30 + 03.07 > 21:30 + 04.07 > 19:30 + 04.07 > 21:30 + 06.07 > 19:30 + 06.07 > 21:30 + 11.07 > 19:30 + 11.07 > 21:30 + 12.07 > 19:30 + 13.07 > 19:30 + 13.07 > 21:30 + 17.07 > 19:30 + 17.07 > 21:30 + 18.07 > 19:30 + 19.07 > 19:30 + 19.07 > 21:30 + 20.07 > 21:30


Het is reeds meer dan dertig jaar dat het Tsjechische artiestenkoppel, Eva en Jan Svankmajer, hun activiteiten via verscheidene expressievormen ontplooien: gravure, schilderkunst, keramiek, poëzie, objectencreatie... Ze zijn vooral gekend omwille van hun animatiefilms, maar deze documentaire belicht alle aspecten van deze creatieve duizendpoten. We krijgen hen te zien in Praag, waar ze een retrospectieve tentoonstelling met hun werken opzetten, die vaak een mengeling zijn van hun zin voor scherpe humor en hun voorliefde voor het absurde. De interviews dateren uit de periode waarin ze de film "Otesanek" opnamen. Hierin komt de rol van Eva tot uiting, als aanzetster van projecten, en sinds lange tijd ook waardige partner in de films van Jan. Fragmenten uit zowel korte als lange films wisselen de portretten af van deze creatievelingen die zich beroepen op het surrealisme waarvan ze alle gamma’s verkennen. De donkere kant van Tsjechische legenden en sprookjes spreekt hen ten zeerste aan, maar door de fantastische, wrede en vaak erotische aspecten te benadrukken, zijn hun animatiefilms eerder geschikt voor volwassenen dan voor onschuldige kinderogen.

5 / 3,50 zeuros

12.07 > 19:30 + 18.07 > 21:30 + 19.07 > 19:30


squelettes/rubrique-3.html
lang: nl
id_rubrique: 411
prog: 409
pos: aval