prog: 2610
squelettes/rubrique-3.html

Be Brut

Art brut, crazy art, outsiderkunst, spontane, singuliere of naïeve kunst... Met welke termen de vaak overvloedige producties beschreven moeten worden die buiten het ‘reguliere’ kunstcircuit ontstaan, daar is men nog niet uit. De rijkdom van deze kunstuitingen die recht uit de onderbuik lijken te komen, werd voor het eerst opgemerkt door Jean Dubuffet, François Tosquelles en de surrealisten. Het zijn vaak bescheiden, sociaal uitgesloten mensen die ze met een totale spontaniteit en immense oprechtheid tot stand brengen, al dan niet tijdens een verblijf in een psychiatrische kliniek of een zorginstelling voor verstandelijk gehandicapten. Tegenwoordig is outsider art is niet meer weg te denken uit kunstgalerijen, musea en tentoonstellingen. Met meer dan 200 artistieke ateliers die openstaan voor een kwetsbaar publiek, vormt België een vruchtbare bodem voor deze bijzondere kunstproductie. Nova en GSARA werkten samen met enkele ‘outsider’ artiesten die hun werk graag naar buiten de muren van de instelling wilden brengen. Het resultaat wil vooral de vitaliteit van hun kunst weerspiegelen. Verwacht je aan zinderende exposities, een reeks kortfilms (waaronder de première van een film gemaakt door GSARA), een focus op ‘art brut’ muziek, een blik op de historiek, portretten, een debat over de commercialisering van deze kwetsbare kunstvorm, een kennismaking met verschillende artistieke ateliers uit Brussel... Welkom binnen de (brute) muren van Nova!



Hoe we het ook noemen - art brut of outsiderkunst of nog iets anders - we konden niet anders dan er tonen op de brute muren van Nova. Als het maar klinkt en botst en verbaast ! Zes dagcentra, waarvan het grootste deel uit Brussel, waar mensen met een mentale beperking of met een psychologische kwetsbaarheid welkom zijn, stellen kunstwerken voor uit hun artistieke ateliers: linosneden van het Gouden Evangelie volgens Jeszus-Triest van het project "Knockout Outsider" van La “S” Grand Atelier (Vielsam) en uitgeverij FRMK; opgebonden assemblages van V-100 en pop’up fotomontages van "Univers Dépliés" van de Décolleurs, allemaal van L’autre "lieu"; ceramiek, gravures met droge naald en andere spontane creaties van La Forestière; ludieke borduursels van Myriam Loyens en zwart & wit foto-afdrukken van Nico Beddeleem van de vzw Kaos; kleurrijke schilderijen van Magali Vlies en Frédéric Couvreur van Centre Sésame; en een speciaal voor de gelegenheid ontworpen fresco in CinemaScope XXL van Nour Ben Slimane van Créahmbxl! Tijdens het eerste openingsweekend kan je ook snuisteren in fanzines, comics en andere artefacten van deze artistieke laboratoria..

01.12 > 18:00
Gratis


Compilatie

Clip Clap Brut

Openen doen we met een bloemlezing van audiovisuele producties die vaak in groep zijn gemaakt in outsider-kunstenaarsateliers. In Brussel, maar ook in Kortrijk, Vielsalm en zelfs Dakar! Experimenten die nu eens speels dan weer surrealistisch zijn, en waar talent en goed humeur steeds de bovenhand halen. Als kers op de taart komt een verrassingsgast een exclusieve avant-première voorstellen!

Une Justice Aveugle (Creahmbxl, BE, 2022, video, vofrov, 3’) • Abonne Toi ! (Choolers Division TV / S Grand Atelier, BE, 2021, video, vo-ov, 1’) • Dino (Simon Scanner & Choolers Division / S Grand Atelier, BE, 2020 , video, vo-ov, 3’) • Le Cabanon (Adolpho Avril & Fabian Dores Pais / S Grand Atelier, BE, 2020 , no dial., 2’ ) • BRUT - Willy De Smedt (Creahmbxl & Zorobabel, BE, 2018, no dial, 3’ ) • BRUT - Mohammed El Mahmoudi (Creahmbxl & Zorobabel, BE, 2019, no dial., 2’) • Mon amour (Joey Allen, Fabrice Vervalle & Denis de Wind / Facere asbl, BE, 2002, no dial., 3’) • Soupe qui peut ! (L’Heure Atelier, BE, 2018, video, vofrov, 6’) • De Wind (Carl Roosens & Wild classical music ensemble / Wit.h & Zorobabel, 2015, video, vonlov, 4’) • Sitation Dévirrant (T. Tapha / Atelier Graphoui & Clinique Moussa Diop, BE-SN, 2014, video vofrov, 4’) • Projet machines et mutations humaines (Alain Vanden Auweele / L’Heure Atelier, BE, 2016, vofrov, 2’ • Ma chope à 4 pattes (Rafaël Loa Diaz / Club Antonin Artaud, BE ,2004, video, vofrov, 3’ • BRUT - Roger Angeli (Creahmbxl & Zorobabel, BE, 2019, video, vofrov 3’) • BRUT - Shérazade Gharbi (Creahmbxl & Zorobabel, BE, 2019, video, vofrov, 2’) • BRUT - Danse (Creahmbxl & Zorobabel, BE, 2020, video, no dial., 2’) • Barbara dans les bois (Barbara Massart & Nicolas Clément / S Grand Atelier & AJC!, BE, 2015, 16mm & video > video, no dial., 14’)

01.12 > 19:00  
Gratis


Kortfilms

Sur le fil(m)

Portretten op de gevoelige plaat

Elke film in deze reeks toont de persoonlijkheid of het œuvre van een outsiderkunstenaar, schipperend tussen kwetsbaarheid en bevrijdende waanzin. Gedraaid op pellicule dompelen deze films je onder in een curieus universum waar filmen een evenwichtsoefening is. Voor "Sur le fil d’Ariane" is het de eerste vertoning in een bioscoopzaal.

+ Jaime

Antonio Reis, 1974, PT, 35mm, pt ov fr ond,, 35'

Jaime Fernandes, arbeider, wordt op 38 jaar geïnterneerd voor schizofrenie. Op het einde van zijn leven begint hij te tekenen met balpen. "Een van de mooiste films uit de filmgeschiedenis, (…) een beslissende en originele stap in de hedendaagse cinema." (João César Monteiro)

+ Kitikaka

Florian Maricourt & Calypso Debrot, 2021, IT, ov fr ond,, 15'

Vanuit zijn trullo, een rond huisje met puntdak in Italië, schildert, tekent, zingt en schrijft Mimmo Ippolito verhalen. Zijn wereld bestaat uit struikgewas en vijgcactussen. De tijd deert hem niet: hij is de bewaker van de paarden van de Kosmos.

+ Victor Cordier

Mara Pigeon, 1981, BE, super8, fr ov 22'

Mara Pigeon werkt in het dagcentrum Club Antonin Artaud waar ze de art brut-schilder Victor Cordier ontmoet. Wat begon als een portret, evolueerde naar een getuigenis over een jarenlange complexe vriendschap en mondde uit in een zelfportret van de filmmaakster. Een uitzonderlijke voorstelling op origineel super8-formaat, in aanwezigheid van Mara Pigeon.

+ Sur le fil d’Ariane

Adina Ionescu-Muscel & Clara Beaudoux, 2022, BE, fr ov eng ond,, 10'

Deze film werd gerealiseerd in het kader van de residentie "point de vue – point d’écoute" van het productie-atelier GSARA. "Sur le fil d’Ariane" is een zwerftocht door Brussel geïnspireerd op het werk van Ariane Bergrichter (1937-1996). In aanwezigheid van de regisseuses en de GSARA-ploeg die het initiatief nam voor deze focus op art brut.

01.12 > 20:30  
Gratis


Laetitia Moller, 2021, FR, DCP, fr ov 70'

Van alle outsider-ateliers is Astéréotypie wellicht één van de meest opwindende omwille van hun werk met autistische tekstschrijvers en uitvoerders. Doorheen live momenten waar Yohann, Aurélien en Stanislas hun teksten vol woede, wanhoop en poëzie declameren, afgewisseld met repetities en schrijfworkshops, zien we in "L’Énergie positive des dieux" opvoeder en gitarist Christophe aan het werk. Hij geeft vrije baan aan de uitgelaten ideeënassociaties van zijn partners-in-crime die hij tegemoet komt in hun extreme gevoeligheid en hun nood aan bakens. Met deze enthousiasmerende film over emancipatie, luisteren en dialoog, toont regisseuse Laetitia Moller een groepsavontuur waarin de groepsleden erin slagen om diepe betekenis te (her)vinden in hun creativiteit.

02.12 > 19:00
6€ / 4€


Concert

Micuicocola

BE,

MICUICOCOLA is een experimentele muziekgroep uit de Marollen die ontstond uit de ontmoeting tussen artiesten van de vzw AXOSO en de ‘bijzondere’ jongvolwassenen van het centrum Le 8e jour. Ze zingen en maken intuïtieve en tribale muziek, die nu eens zweverig en betoverend is, dan weer poppy en dansbaar. Ze doen dat met synthesizers en zelfgebouwde instrumenten van materiaal dat ze vinden op de vlooienmarkt. Hun komst in Nova is meteen de gelegenheid om een dubbelalbum te lanceren, en om hun clips te ontdekken die ze maken met atelier Zorobabel. Tijdens het concert projecteert MICUICOCOLA getekende figuren van Nico, een van de compulsief getalenteerde bandleden. Bereid je voor op een brute, intense en vrolijke show!

02.12 > 21:00
6€ / 4€


Film + ontmoeting

Eternity Has No Door to Escape

Arthur Borgnis, 2017, FR, DCP, fr ov eng ond,, 80'

Zonder te vervallen in clichés plaatst deze documentaire historische, sociale en culturele feiten over art brut doorheen verschillende periodes in perspectief. Het avontuur start begin 20e eeuw in het psychiatrisch ziekenhuis van Dr. Prinzhorn, een psychiater-kunsthistoricus die nieuwe inzichten had in kunst en mentale ziekte. Daarna kwamen de surrealisten met hun grenzeloze creativiteit, de spiritisten die deze kunstenaars zagen als rechtstreeks verbonden met geesten, de institutionele psychotherapie die ‘het exhibitionisme wilde overstijgen om de andere te ontmoeten’, terwijl de nazi’s het bestempelden als ontaarde kunst. Na de oorlog bedacht Jean Dubuffet de term ‘art brut’ die hij weghaalde van het domein van de conventionele esthetica, met de overtuiging dat de waanzin van personen in de marge leidt naar het ontwikkelen van andere vermogens…. Rijkelijk voorzien van archiefbeelden, kunstenaarsportretten en kunstwerken, belicht de film het ontstaan en de evolutie van outsiderkunst en de polemiek die er rond heerst doorheen de tijd. Op het einde worden er twee Belgische ateliers in vermeld!

In aanwezigheid van de regisseur op 18.12

03.12 > 16:00 + 18.12 > 20:30  
6€ / 4€


Film + ontmoeting

André et les martiens

Philippe Lespinasse, 2015, FR, DCP, ov eng ond,, 66'

André Robillard horen vertellen over zijn artistieke praktijk is amusant maar ook verwarrend, want hij schopt tegen de stereotypen van wat de kenners toedichten aan art brut. Behalve een kleurrijk personage is André, die met zijn 90-jaar nog steeds actief is, ook een van de grootste outsiderkunstenaars die de bedenker ervan, Jean Dubuffet, persoonlijk nog heeft gekend. Philippe Lespinasse, voorvechter-filmmaker van art brut en populaire kunst, heeft met André een innige verstandhouding opgebouwd waarvan we getuige zijn in verschillende takes in "André et les martiens", waarin ook andere artiesten te zien zijn uit Frankrijk (Paul Amar en André Pailloux), Canada (Richard Greaves) en de Verenigde Staten (Judith Scott). Ze delen met elkaar de traumatische ervaring van marginalisering die buitenbeentjes zoals zij ondergaan vanaf hun vroege kindertijd. Al is dit voor hen geen reden tot klagen. Integendeel, humor is hun antwoord op hun zware verleden, net als hun weelderige werken van verblindende schoonheid.

De voorstelling wordt gevolgd door een ontmoeting met Philippe Lespinasse die de gelegenheid te baat neemt om andere hedendaagse art brut-artiesten te tonen aan de hand van fragmenten van zijn eclectische filmografie.

03.12 > 18:00  
4€ / 3€


Film + debat

World Star

Natasa von Kopp, 2007, DE-SK-CZ, 16mm > video, cs ov eng ond,, 72'

Alles lijkt vredevol in dit dorpje in Tsjechië. Miroslav Tichý is er een lokaal figuur, rustiek en aan de ruige kant, maar met een eenvoudig sociaal leven in de buurt. Hij maakt foto’s van zijn nabije omgeving zonder in de zoeker te kijken want wat hij doet komt van binnenuit. Hij schildert ook. Nochtans lijkt dat alles hem zonder veel betekenis. Maar Berlijnse galerijhouders denken er anders over. Ze regelen een ontmoeting tussen kunstenaars en Miroslav, en in hun spoor journalisten, historici…. Iedereen is enthousiast. Hij wil er niets van weten. Hij blijft zeggen dat ze moeten vertrekken, dat hij geen tentoonstelling wilt. En nochtans verkopen zijn werken als zoete broodjes, en onthalen de critici zijn werk op lof… Deze prachtige film met een magnifieke beelden is rijk bedeeld met werken. De film is ook de perfecte illustratie van het gebrek aan scrupules dat de kunstmarkt kan hebben voor kwetsbare artiesten die ver weg staan van de het markt- en het sterrensysteem.

De voorstelling van 3.12 is de 52’-versie van de film (4€/3€) en wordt gevolgd door een debat en filmfragmenten, met Tatiana Veress, directrice van het Art et Marges Museum in Brussel; Éric Gauthier, directeur van ‘Galerie du moineau écarlate’ in Parijs; Philippe Lespinasse (cf. de vorige vertoning) wiens volgende film "Les Bruts" gaat over de vermarkting van art brut.

03.12 > 21:00   + 18.12 > 19:00


Patric Chiha, 2005, FR, DCP, de ov fr ond,, 52'

Zonder andere commentaar dan de teksten en woorden ingebeeld door de kunstenaars, met beelden die de maat van de tijd en de artistieke creatie weergeven, treden we binnen in het bijzondere universum van deze al even bijzondere instelling. In het Huis van de Kunstenaars van de psychiatrische instelling van Gugging, vlakbij Wenen in Oostenrijk, leven veertien schilders en dichters. Ze creëren er vrij, zonder begeleider, volledig autonoom. Ze maken ons deelgenoot van hun gedachten, hun rituelen, hun productie, in alle eenvoud. Een unieke organisatie die op dit moment nog steeds functioneert, en eraan herinnert dat ateliers werden opgezet in de voetsporen van de institutionele psychotherapie.

04.12 > 16:00 + 18.12 > 18:00
4€ / 3€


Cross Focus

Kruiselingse ontmoetingen

Vier geslaagde kortfilms in allerlei genres, uitgewerkt met of door zogenaamde outsider-kunstenaars, hebben ons zin gegeven om twee ontmoetingen te organiseren waar ze ons deelgenoot maken van hun ervaringen.



Films + ontmoeting

Cross Focus #1

Een ontmoeting tussen twee ‘net iets andere’ kunstenaarsduo’s met doorgewinterde regisseurs, die niet aan hun eerste samenwerking toe zijn.

+ Les Fleurs coupées

Pedro Duenas & Denis de Wind, 2022, BE, DCP, zonder dial, 11'

Denis de Wind begeleidt de animatiefilmateliers van het Brusselse centrum FACERE voor personen die leiden aan een hersenverlamming. Sommige ateliers zijn collectief. "Les Fleurs Coupées" is ontstaan uit een tandem met Pedro Duenas over meer dan 10 jaar. Allebei zijn ze bij ons en ze vertellen hoe Adam en Eva delicaat, poëtisch en onvoorspelbaar praten over liefde, het taboeonderwerp bij uitstek.

+ Santa Barbara

Nicolas Clément (& Barbara Massart), 2018, BE, super8 > video, zonder dial, 15'

Na "Barbara dans les bois" (cf. Clip Clap Brut p.2), is "Santa Barbara" het tweede experimentele werk van Nicolas Clément (Brussels fotograaf en cineast) en Barbara Massart (styliste van kleurrijk textiel in La "S" Grand Atelier in Vielsam). Rechtstreeks ontsproten uit de verbeelding van Barbara verhaalt "Santa Barbara" het vervolg van haar initiatie, hier als syncretische madonna in de dorre landschappen van Andalusië. Nicolas en Barbara delen met ons hun creatieve traject.

04.12 > 17:00  
Gratis


Films + ontmoeting

Cross Focus #2

Een ontmoeting tussen twee generaties gescheiden door 40 jaar, rond een film die werd gerealiseerd door de leden van twee plekken die openstaan voor ‘problematische identiteiten’ die er zich vrij kunnen uitdrukken.

+ Parcours non-fléchés

De but en blanc (collectif de L'Autre "lieu"), 2016, BE, video, zonder dial, 15'

L’Autre "lieu" – R.A.P.A. (Recherche-Action sur la Psychiatrie et les Alternatives) - is ontstaan in 1980 in Brussel, en lanceerde in 2016 de campagne "Loser" die mislukkingen en andere tegenslagen benadert in verschillende multidisciplinaire creaties. Twee deelnemers die nog steeds actief zijn in ‘L’autre "lieu"’ maakten er een video-essay over, een ironische allegorie op de sociale norm die verplettert en sociaal isoleert. Arnaud Meuleman, een van de bezoekers van L’Autre "lieu", werkte mee aan de film en neemt deel aan de ontmoeting met de regisseurs.

+ Villofolie

Boris Lehman & Le Club Antonin Artaud, 1975, BE, super8 > video, fr ov 15'

Hij is een baanbreker met zijn filmatelier dat hij begeleidde tussen 1965 en 1983 in Club Antonin Artaud – dagcentrum in hartje Brussel opgericht door patiënten als alternatief voor psychiatrische opname, dat dit jaar zijn 60e verjaardag viert! Boris Lehman vertelt ons vanavond over zijn wedervaren met collectief gedraaide films op super8 formaat, waaronder "Villofolie" dat vertrekt vanuit de Club wanneer het gebouw in renovatie is. Met een tocht door de straten van een stad die een eeuwige bouwwerf lijkt en waar wijken in naam van de moderniteit worden versjachert, geeft de film het woord aan de bewoners, de verschoppelingen van het triomferende kapitalisme.

04.12 > 18:30  
Gratis


Concert

Vin de Sprite

BE,

Vin de Sprite is een muziekgroep van Créahmbxl – een instelling die zijn 40e verjaardag in 2023 viert – met wisselende bezetting, onder de hoede van Antoine Loyer, een atypische componist-muzikant met Brussel als uitvalsbasis. Stermuzikant Donatien Toma Ndani Djemelas (klavier en zang) vormt op zijn eentje een wereld van grappen, charisma en muzikaliteit. Zijn zware stem met verbazende modulaties is uniek in zijn genre, met daarbovenop de eigenschap zichzelf niet al te au serieux te nemen. In afwachting van hun eerste album met liedjes op ‘downloadbare’ cassette ontwikkelt Vin de Sprite sinds bijna twee jaar een overvloedig repertorium van Franse bastaardliedjes, met een archaïsche insteek à la Rabelais, vol brute en humoristische poëzie. Als apotheose sluit de bevriende fanfare Autotest 80.10 zich bij hen aan op het einde van hun set.

04.12 > 21:00
6€ / 4€


squelettes/rubrique-3.html
lang: nl
id_rubrique: 2611
prog: 2610
pos: aval