> Fictions/Prayoga

Prayoga

Bien sûr, les cinéastes ont experimenté en Inde ! Certes, il n’y a pas eu de tradition ou de mouvements avant-gardistes soutenus comme en Europe ou aux Etats-Unis mais plutôt des essais sporadiques, sans fil conducteur apparent. Probablement l’Inde a-t-elle eu d’autres priorités que le cinéma expérimental. Néanmoins, les pouvoirs publics ont ouvert un espace d’expression avec des institutions telles que Films Division, Film & Television Institute of India… La pellicule, onéreuse, n’a pas connu de réels bidouillages en laboratoire. Les expérimentations s’orientent plutôt vers des recherches formelles, techniques ou narratives. Le format digital offre quant à lui une liberté innovante, certes différente de la pellicule, et surtout à moindre coût. Notre sélection oscille entre des oeuvres de cinéastes vouant un culte absolu à la pellicule et des fanatiques du numérique. Le tout offrant un melting-pot de films excentriques et provocants. Le "court", lui, n’est pas en reste tant il a été exploré, par des réalisateurs se tournant vers ce mode d’(auto)production. Pour preuves, les deux compilations que nous avons rassemblées avec Shai Heredia offrent un florilège de quelques perles très représentatives. "The Sun in the Belly" vous fera découvrir un panaché de films sans concessions, qui posent des questions cruciales liées au contexte socio-politique du cinéma en Inde. Des œuvres pionnières, donnant priorité à la créativité et à une politique personnelle radicale. "New genres and new forms", une compilation de films explorant les images animées abstraites, la mythologie, la fiction et la réalité. Des œuvres d’art qui font reculer les frontières génériques et formelles du cinéma, réalisées par des jeunes talents prometteurs. Chuuut ! Nous n’en dirons pas plus. Préférant céder la place et la parole à Shai Heredia, directrice et curatrice du festival "Experimenta" (Bombay), qui viendra introduire, personnellement, ces différentes démarches et vous dressera le paysage topographique "prayoga".

"Prayoga" est l’équivalent approximatif d’"expérimentation" en sanskrit.


Divya drishti Divine Vision

Dans une banlieue en friche de Bombay, un saint homme, charlatan, officie à l"échoppe à thé de Raju. Les habitants du voisinage, empêtrés dans un réseau complexe de liaisons adultères et de désirs inassouvis, lui font une confiance aveugle. Le comble, c"est qu"en perdant la vue, le saint homme découvrira finalement la "voyance". Divya Drishti cherche à analyser la nature même de la vérité et de la croyance. Le résultat est une satire puissante et provocante, qui montre la superstition et l"hypocrisie régnant dans les banlieues de Bombay. Ce film explore les possibilités formelles et esthétiques offertes par la vidéo numérique. Il a été tourné caméra à l"épaule, en son-synchrone et lumières naturelles. Prix du Meilleur Long Métrage au festival Digital Talkies, 2001 et au Kara Film Festival, Pakistan. —

22.09 > 20:00 + 14.10 > 20:00
Urf professor Alias Professor

Un tueur à gage, myope et asmathique, presse nerveusement la détente et rate son coup. La victime se rend compte de la manigance et réclame vengeance. Elle ordonne de tuer le commanditaire du meurtre, qui n"est autre que son mariŠ Deux gansters de seconde zone décident de voler une voiture qui leur rapportera le pactole. Ils croisent la route de notre tueur à gage qui abandonne sa grosse bagnole le temps d"un coup de fil. Et le magot contenu dans la valise à l"arrière s"envole avec elleŠ Urf Professor raconte les histoires de quatre hommes et femmes désespérés qui se battent à l"aveuglette contre les caprices du destin. Conte moral, comédie noire, satire sociale et thriller. Un film coup de poing, à petit budget, devant lequel vous resterez scotchés. Le scénario fourmille d"idées et les effets numériques sont habilement utilisés. Le réalisateur s"est formé à l"école de cinéma de Pune (FTII), où il s"est spécialisé en montage. —

30.09 > 22:00 + 16.10 > 22:00
Hun Hunshi Hunshilal Love in time of Malaria

Le Royaume de Khojpuri souffre d"un fléau de moustiques. La piqûre infligée par ces "déshérités et autres marginaux négligeables" (!) dérange la tranquillité de l"honnête citoyen. Hunshilal, un jeune scientifique issu de la classe moyenne, met au point un remède très puissant pour exterminer ces importuns moustiques. Comédie musicale et film politique, Hun Hunshi Hunshilal évoque l"histoire contemporaine, la subversion politique et l"action des multinationales. Ce film à la narration non-linéaire, tourné en couleurs atténuées, explore l"hybridation des genres les plus divers : film de gangsters, film populaire hindi, musique pop, musique traditionnelle gujaratie et théâtre de rue. Sanjiv Shah a étudié le montage à l"école de cinéma de Pune (FTII) et fut l"assistant d"Anand Patwardhan sur "Bombay our City". Lors d"un tournage sur des réfugiés, il a été confronté à la malaria : c"est alors qu"est né l"idée du film.—

01.10 > 22:00 + 08.10 > 22:00
Kaal Abhirati Time addiction

Chacun de nous porte ses peurs, petites ou grandesŠ Dans "Kaal Abhirati", le protagoniste a peur de la mort. Cette crainte le terrifie, l"immobilise. Un vaste palais vide de Calcutta. Il dort, il déambule, il dessine. Dans son sommeil, il rêve de sa possible mort. Ses dessins retracent des souvenirs d"enfance. Ses promenades laissent entrevoir des silhouettes en sari blanc : sa mère, sa tante. Ses rêves se concluent toujours par sa propre mort. Dans l"un, il est séduit par une beauté en sari et leur conversation le mène dans un immeuble en construction oùŠ il mourra. Dans un autre, une balade avec une condisciple de classe et le vieil instituteur se termine par une traversée de la chaussée etŠ où il meurt écrasé. Il décide d"en finir. Il faut transcender la crainte de la mort : adieux aux rêves, dessins brûlés, aube régénératrice. Et maintenant. Comment va-t-il vivre ? Le réalisateur Amitabh Chakraborty laisse le temps régir la mise en scène. De longues séquences dévoilent la plasticité d"un univers abstrait, où la plasticité prime : dans le vieux palais, sur les dessins, dans les rues.—

16.10 > 20:00
The Sun In The Belly

+ An I Make Short Films

S.N.S Sastry, 1968, IN, 35mm, vo st ang, 16'

Un portrait impressionniste d’un réalisateur de courts métrages. Ce film explore le travail d’un documentariste en Inde, à la fin des années soixante, quelque part entre art et activisme social. Il adopte un point de vue parfois amer, souvent humoristique ou satirique, mais jamais complaisant. Un des phares du cinéma expérimental indien.

+ Etcetera

Ashish Avikunthak, 1995-1997, IN, 16mm, vo st ang, 33'

Etcetera est une tétralogie de films courts réalisés entre 1995 et 1997. Reprenant chaque fois le même principe du plan-séquence, le film se veut une observation des multiples sphères de l’existence humaine et du sens noble que peuvent avoir des actes quotidiens : le travail, la confrontation à soi-même, le rituel, la contemplation.

+ Bomgay

Riyad Wadia, 1996, IN, video, vo st ang, 12'

+ Right Here, Right Now

Anand Gandhi, 2003, IN, video, vo st ang, 29'

24.09 > 22:00 + 07.10 > 22:00
Etcetera

Etcetera is een drieluik van kortfilms die gedraaid werden tussen 1995 en 1997. Telkens vertrekkend vanuit hetzelfde sequentieplan, is het geheel een observatie van de verschillende invloedssferen van het menselijk bestaan en van de edelmoedigheid die in de dagdagelijkse handelingen kan schuilen : in de arbeid, in de zelfconfrontatie, in het ritueel, in onze beschouwingen...


An I Make Short Films

Un portrait impressionniste d’un réalisateur de courts métrages. Ce film explore le travail d’un documentariste en Inde, à la fin des années soixante, quelque part entre art et activisme social. Il adopte un point de vue parfois amer, souvent humoristique ou satirique, mais jamais complaisant. Un des phares du cinéma expérimental indien.


Etcetera

Etcetera est une tétralogie de films courts réalisés entre 1995 et 1997. Reprenant chaque fois le même principe du plan-séquence, le film se veut une observation des multiples sphères de l’existence humaine et du sens noble que peuvent avoir des actes quotidiens : le travail, la confrontation à soi-même, le rituel, la contemplation.


Bomgay
Right Here, Right Now
New Genres New Forms

+ Passage

Gurvinder Singh, 2004, IN, video, st non sous-titré, 9'

Un homme chez lui désoeuvré. Les bruissements de la vie lui parviennent. Le passage du temps et des sons dans une maison pleine de présences invisibles. Premier film expérimental d’un réalisateur diplômé de FTII (Pune) et membre actif du Freedom Films Group.

+ 18 (+2) Blinks of an eye

Anuradha Chandra, 2004, IN, 16mm, sans dial, , 20'

Au cinéma, la plus petite unité est le photogramme. Pour nous, c’est la seconde... ou le clin d’oeil. A partir d’images et de sons extraits de son environnement (Chicago), la réalisatrice tisse tout un monde de perceptions. Le film s’interroge sur l’impossibilité de mesurer la réalité sans la modifier, sur notre incapacité à nous éliminer des images.

+ Winter Trail

Pooja Kaul, 2002, IN, video, vo st ang, 11'

Une évocation de l’artiste-peintre Amrita Sher-Gil, née en Inde en 1913. Le film met en scène la réalisatrice et son actrice qui joue le rôle d’Amrita. Au cours de répétitions, les deux jeunes femmes s’efforcent de dévoiler la personnalité d’Amrita et sa création artistique. Film de fin d’études à l’école de cinéma de Beaconsfield (UK).

+ Kshya Tra Ghya

Amit Dutta, 2004, IN, 35mm, vo st ang, 22'

La première du film partie évoque les rituels d’un petit garçon qui se rend à l’école, la deuxième aborde les références mythologiques d’un recueil de contes. La structure non-linéaire du récit et les effets spéciaux se conjuguent pour créer un monde abstrait. Les travaux d’étudiants d’Amit Dutta (FTII) ont été présentés et primés dans de nombreux festivals.

+ A Short Season

Ashim Ahluwalia, 2000, IN, 16mm, vo st ang, 30'

C’est le portrait d’un homme de 87 ans et de la ville où il habite. Les faits présentés à l’état brut donnent au film la qualité d’un poème minimaliste sur la mélancolie du vieillissement. Captant l’énergie d’une ville impitoyable et affairée, le film se tient en équilibre entre le "narratif" et l’"expérimental".

01.10 > 20:00 + 14.10 > 22:00
Passage

Un homme chez lui désoeuvré. Les bruissements de la vie lui parviennent. Le passage du temps et des sons dans une maison pleine de présences invisibles. Premier film expérimental d’un réalisateur diplômé de FTII (Pune) et membre actif du Freedom Films Group.


18 (+2) Blinks of an eye

Au cinéma, la plus petite unité est le photogramme. Pour nous, c’est la seconde... ou le clin d’oeil. A partir d’images et de sons extraits de son environnement (Chicago), la réalisatrice tisse tout un monde de perceptions. Le film s’interroge sur l’impossibilité de mesurer la réalité sans la modifier, sur notre incapacité à nous éliminer des images.


Winter Trail

Une évocation de l’artiste-peintre Amrita Sher-Gil, née en Inde en 1913. Le film met en scène la réalisatrice et son actrice qui joue le rôle d’Amrita. Au cours de répétitions, les deux jeunes femmes s’efforcent de dévoiler la personnalité d’Amrita et sa création artistique. Film de fin d’études à l’école de cinéma de Beaconsfield (UK).


Kshya Tra Ghya

La première du film partie évoque les rituels d’un petit garçon qui se rend à l’école, la deuxième aborde les références mythologiques d’un recueil de contes. La structure non-linéaire du récit et les effets spéciaux se conjuguent pour créer un monde abstrait. Les travaux d’étudiants d’Amit Dutta (FTII) ont été présentés et primés dans de nombreux festivals.


Prayoga

Ook in India wordt er met filmtaal geëxperimenteerd. Het is wel waar dat er in het land nooit een traditie van avant-garde heeft bestaan zoals in Europa of de Verenigde Staten. India heeft waarschijnlijk andere prioriteiten gehad dan de experimentele cinema… Beter spreek je dus over "sporadische essays" zonder duidelijk overheersende leidraad. Niettemin werd er door het beleid een platform gelanceerd in samenwerking met organisaties als Films Division, Film & Television Institute of India… Het bewerken van kostbare pellicule zelf vindt niet echt ingang in de filmlaboratoria. De experimenten doen zich veeleer voor op het formele, technische of narratieve vlak. Het digitale formaat biedt hier weer nieuwe vrijheden, op een totaal andere manier dan de pellicule, maar ook veel minder duur. Onze selectie schommelt tussen werken van filmmakers die de pellicule aanbidden, en anderzijds de fanatiekelingen van het digitale. Het resultaat is een uiterst caleidoscopische mix van excentrieke en provocerende films. Ook de kortfilm is populair bij regisseurs die zelf hun films produceren. De twee compilaties die we met behulp van Shai Heredia hebben samengesteld, zijn exemplarisch voor deze modus van auto-productie en staan vol met schitterende pareltjes. "The Sun in the Belly" laat je een waaier aan films ontdekken waarbij zonder compromissen cruciale vragen gesteld worden over de socio-politieke context van de Indische cinema. De filmmakers zijn echte pioniers die prioriteit geven aan de creativiteit en een vorm van persoonlijke radicale politiek. "New genres and new forms" is een compilatie van abstracte geanimeerde beelden, over mythologie, fictie en de werkelijkheid. De veelbelovende jonge regietalenten scheppen echte kunstwerken die de generische en formele grenzen van de cinema verleggen. Meer verklappen we niet ! We geven liever het woord aan Shai Heredia, directrice en curator van het Experimenta festival te Bombay. Ze komt in eigen persoon de verschillende tendensen in het landschap van de "Prayog’ toelichten.

"Prayoga" is zo ongeveer het equivalent van "experiment" in het Sanskriet.


Divya drishti Divine Vision

In een buitenwijk van Bombay houdt een charlatan kantoor in het plaatselijke theehuis. De bewoners van de wijk zitten verwikkeld in een complex web van overspel en onvervulde verlangens, maar allen hebben ze een blind vertrouwen in de gaven van de man. Het is pas wanneer deze het zicht in de ogen verliest, dat hij het ware "zien" ontdektŠDivya Drishti tracht door te dringen in het diepste wezen van waarheid en (bij)geloof. Het resultaat is een krachtige, provocerende satire die de mechanismen achter het bijgeloof en de hypocrisie in de buitenwijken van Bombay blootlegt. De film tast tevens de formele en esthetische mogelijkheden van video af. Gefilmd met de camera op de schouder, met gebruik van synchroon geluid en natuurlijke belichting..—

22.09 > 20:00 + 14.10 > 20:00
Urf professor Alias Professor

Een bijziende, aan astma lijdende huurmoordenaar is zo zenuwachtig dat hij zijn slag mist net op het moment dat hij de trekker moet overhalen.. Het slachtoffer, een vrouw, eist wraak op de opdrachtgever, die niet minder dan haar wederhelft blijkt te zijnŠ Twee mislukte gangsters besluiten hun grote slag te slaan door een auto te stelen. Zij kruisen het pad van de huurmoordenaar, stelen zijn wagen, en verdwijnen zo met de spaarpot die in een koffer op de achterbank lagŠ Alias Professor vertelt het verhaal van vier mannen en een vrouw die zich een weg trachten te banen doorheen de grillen van het lot. Tegelijkertijd zedensprookje, zwarte komedie, sociale satire en thrillerŠ een film als een vuistslag, gedraaid met een beperkt budget, maar die je desondanks op je stoel vastgenageld houdt. De regisseur specialiseerde zich in montagetechnieken aan de filmschool van Pune (FTII). Zijn film staat bol van originele vondsten en knappe numerieke effecten. —

30.09 > 22:00 + 16.10 > 22:00
Hun Hunshi Hunshilal Love in time of Malaria

In het koninkrijk Khojpuri komt een muggenplaag de rust van de brave burger verstoren. De muggen zijn eigenlijk reïncarnaties van "onterfden en andere verwaarloosbare marginalen". Hunshilal, een jonge wetenschapper uit de middenklasse, ontwikkelt een uiterst werkzaam middel om de lastige beestjes te verdelgen. Hun Hunshi Hunshilal is tegelijkertijd een muzikale komedie en een politieke film, die een zeer hedendaags verhaal vertelt over politiek verzet en multinationale handel. Met zijn niet lineaire vertelstructuur en zachte kleuren tast de film de grenzen af van zeer uiteenlopende genres : gangsterfilm, populaire Hindi cinema, popmuziek, traditionele gujaratie muziek, straattheater. Sanjiv Shah studeerde montage aan de filmschool van Pune (FTII), en werkte als assistent voor Anand Patwardhans film "Bombay our City". Hij kreeg het idee voor dit scenario toen hij tijdens de draaidagen van een film over vluchtelingen geconfronteerd werd met de gevolgen van malaria.
— 

01.10 > 22:00 + 08.10 > 22:00
Kaal Abhirati Time addiction

In ieder van ons schuilt wel een of andere angst... In Kaal Abhirati worstelt het hoofdpersonage met een verlammende angst voor de dood. De setting is een immens, leeg paleis in Calcutta, waar de man slaapt, rondwandelt, tekent. In zijn slaap droomt hij keer op keer zijn eigen dood. In de ene wordt hij meegevoerd door een schone in sari en komt hij om op een werf. In de andere eindigt de tocht met zijn oudleraar en een medeleerling op de straat waar ze oversteken. Radeloos van angst besluit hij een einde aan zijn leven te maken, maar daarvoor zal hij eerst zijn doodsangst moeten overwinnen...Regisseur Amitabh Chakraborty laat het verstrijken van de tijd primeren op de enscenering : lange sequenties ontsluieren een abstract universum waarin het plastische aspect een vooraanstaande rol speelt.

16.10 > 20:00
The Sun In The Belly

+ And I Make Short Films

S.N.S Sastry, 1968, IN, 35mm, vo st ang, 16'

Impressionistisch portret dat het werk van een Indische documentairefilmer op het eind van de jaren zestig exploreert. Zijn werk beweegt zich tussen kunst en sociaal activisme. Soms wordt een bitter standpunt ingenomen, andere keren overheerst het humoristische of satirische, maar nooit de zelfingenomenheid. Eén van de grootste en belangrijkste experimentele films uit India !

+ Etcetera

Ashish Avikunthak, 1995-1997, IN, 16mm, vo st ang, 33'

Etcetera is een drieluik van kortfilms die gedraaid werden tussen 1995 en 1997. Telkens vertrekkend vanuit hetzelfde sequentieplan, is het geheel een observatie van de verschillende invloedssferen van het menselijk bestaan en van de edelmoedigheid die in de dagdagelijkse handelingen kan schuilen : in de arbeid, in de zelfconfrontatie, in het ritueel, in onze beschouwingen...

+ Bomgay

Riyad Wadia, 1996, IN, video, vo st ang, 12'

+ Right Here, Right Now

Anand Gandhi, 2003, IN, video, vo st ang, 29'

24.09 > 22:00 + 07.10 > 22:00
And I Make Short Films

Impressionistisch portret dat het werk van een Indische documentairefilmer op het eind van de jaren zestig exploreert. Zijn werk beweegt zich tussen kunst en sociaal activisme. Soms wordt een bitter standpunt ingenomen, andere keren overheerst het humoristische of satirische, maar nooit de zelfingenomenheid. Eén van de grootste en belangrijkste experimentele films uit India !


New Genres New Forms

+ Passage

Gurvinder Singh, 2004, IN, video, st non sous-titré, 9'

Een man zit zich thuis steendood te vervelen. Rondom hem het geroezemoes van het leven. Tijd en geluid vloeien af en aan in een huis vol ongrijpbare aanwezigheden... Eerste experimentele film van een regisseur die afstudeerde aan de filmschool van Pune (FTII) en die tevens actief lid is van de Freedom Films Group.

+ 18 (+2) Blinks of an eye

Anurandha Chandra, 2004, IN, 16mm, sans dial, , 20'

De kleinste eenheid van de cinema is het fotogram. Voor de mens is dat de seconde... of één knipoogje. De filmmaakster vertrekt van beeld en geluid uit haar directe omgeving (dat is Chicago), om een wereld van percepties te weven. De film stelt de vraag naar de (on)mogelijkheid om de realiteit waar te nemen zonder deze te verbeteren, en naar ons onvermogen om beelden uit te schakelen.

+ Winter Trail

Pooja Kaul, 2002, IN, video, vo st ang, 11'

Een evocatie van het leven van de schilderes Amrita Sher Gil, geboren in India in 1913. Zowel de actrice die de rol van Amrita speelt als de regisseuse zelf verschijnen in beeld. In de loop van de repetities trachten de twee jonge vrouwen door te dringen in de persoonlijkheid van Amrita en in het wezen van haar artistieke creaties. De film was een eindwerk voor de filmschool van Beaconsfield (UK).

+ Kshya Tra Ghya [X Y Z]

Amit Dutta, 2004, IN, 35mm, vo st ang, 22'

Het eerste deel van de film is een evocatie van de rituelen van een jongen die naar school moet, het tweede deel leunt aan bij de mythologische referenties van het sprookje. Door een combinatie van niet lineaire vertelstructuur en speciale effecten wordt een abstracte wereld gecreëerd. Het werk van Amit Dutta (FTII) viel reeds meerdere malen in de prijzen.

+ A Short Season

Ashim Ahluwalia, 2000, IN, 16mm, vo st ang, 30'

Het portret van een 87-jarige man en van de stad waarin hij woont. De naakte voorstelling van de feiten verleent aan de film een air van minimalistische poëzie over de melancholie van het ouder worden. De film balanceert tussen "verhaal" en "experiment", maar slaagt er vooral in de energie van het drukke en hardvochtige stadsleven op te vangen.

01.10 > 20:00 + 14.10 > 22:00
Passage

Een man zit zich thuis steendood te vervelen. Rondom hem het geroezemoes van het leven. Tijd en geluid vloeien af en aan in een huis vol ongrijpbare aanwezigheden... Eerste experimentele film van een regisseur die afstudeerde aan de filmschool van Pune (FTII) en die tevens actief lid is van de Freedom Films Group.


18 (+2) Blinks of an eye

De kleinste eenheid van de cinema is het fotogram. Voor de mens is dat de seconde... of één knipoogje. De filmmaakster vertrekt van beeld en geluid uit haar directe omgeving (dat is Chicago), om een wereld van percepties te weven. De film stelt de vraag naar de (on)mogelijkheid om de realiteit waar te nemen zonder deze te verbeteren, en naar ons onvermogen om beelden uit te schakelen.


Winter Trail

Een evocatie van het leven van de schilderes Amrita Sher Gil, geboren in India in 1913. Zowel de actrice die de rol van Amrita speelt als de regisseuse zelf verschijnen in beeld. In de loop van de repetities trachten de twee jonge vrouwen door te dringen in de persoonlijkheid van Amrita en in het wezen van haar artistieke creaties. De film was een eindwerk voor de filmschool van Beaconsfield (UK).


Kshya Tra Ghya X Y Z

Het eerste deel van de film is een evocatie van de rituelen van een jongen die naar school moet, het tweede deel leunt aan bij de mythologische referenties van het sprookje. Door een combinatie van niet lineaire vertelstructuur en speciale effecten wordt een abstracte wereld gecreëerd. Het werk van Amit Dutta (FTII) viel reeds meerdere malen in de prijzen.


A Short Season

Het portret van een 87-jarige man en van de stad waarin hij woont. De naakte voorstelling van de feiten verleent aan de film een air van minimalistische poëzie over de melancholie van het ouder worden. De film balanceert tussen "verhaal" en "experiment", maar slaagt er vooral in de energie van het drukke en hardvochtige stadsleven op te vangen.


A Short Season

C’est le portrait d’un homme de 87 ans et de la ville où il habite. Les faits présentés à l’état brut donnent au film la qualité d’un poème minimaliste sur la mélancolie du vieillissement. Captant l’énergie d’une ville impitoyable et affairée, le film se tient en équilibre entre le "narratif" et l’"expérimental".


http://www.nova-cinema.org/spip.php?page=print&id_rubrique=753&lang=fr